وبلاگ شخصی علی فرهادی

تیم اینترنت اکسپلورر برای تبریک انتشار فایرفاکس 3 یک کیک برای موزیلا فرستاد. قبلا هم برای انتشار فایرفاکس 2 اینکار رو کرده بود. نظرهای مختلف درباره قصد و غرض مایکروسافت از اینکار وجود داره. بعضی ها میگن هنوز هم آدمهای با مرام و معرفت تو مایکروسافت پیدا میشن. بعضی میگن کیکش مسمومه! یکی گفته بود استاندارد های کیک پزی رو رعایت نکردند!

به نظر من شاید مایکروسافت میخواسته یک کاری کنه که موزیلایی ها حتی تو روز انتشار فایرفاکس هم خوش نباشند و با دیدن این e آبی گنده دوباره یاد IE بیافتن و حالشون بد بشه.

در هر صورت امیدوارم فایرفاکس باعث بشه که IE یک تکونی به خودش بده.

منابع:

http://fredericiana.com/2008/06/17/from-redmond-with-love-part-2/
http://fredericiana.com/2006/10/24/from-redmond-with-love/

امروز داشتم توی اینترنت میگشتم که به یک خطای 404 رسیدم. از قضا فایرباگم باز بود و چشمم افتاد به سورس صفحه. نکته ی جالبش کامنتی بود که توی سورس این صفحه بود:

<!--
   - Unfortunately, Microsoft has added a clever new
   - "feature" to Internet Explorer. If the text of
   - an error's message is "too small", specifically
   - less than 512 bytes, Internet Explorer returns
   - its own error message. You can turn that off,
   - but it's pretty tricky to find switch called
   - "smart error messages". That means, of course,
   - that short error messages are censored by default.
   - IIS always returns error messages that are long
   - enough to make Internet Explorer happy. The
   - workaround is pretty simple: pad the error
   - message with a big comment like this to push it
   - over the five hundred and twelve bytes minimum.
   - Of course, that's exactly what you're reading
   - right now.
   -->

من کشته‌ی این ویژگی های «هوشمندانه‌ی» اینترنت اکسپلوررم که ملت مجبورند برای اینکه از شرش خلاص بشن یک کامنت طول و دراز توی «صفحات خطا» بزارند.

یکی نیست به این مایکروسافت بگه ما اگه ویژگی هوشمندانه نخوایم کی رو باید ببینیم.

پیرو مطلب قبلی و در پاسخ کامنتی که آقای کرمعلی زاده لطف کردند گذاشتند، بد نیست مروری اجمالی بر HTML5 داشته باشیم.

قبل از هر چیز بهتره فلسفه وجودی HTML رو بررسی کنیم.

جایگاه HTML در طراحی

در طراحی و پیاده سازی صفحات وب و application های تحت وب، تکنولوژی های متعددی مورد استفاده قرار می گیرند که هر کدام کاربرد خاص خودشون رو دارند. در این بین کاربردها و اهداف اصلی استفاده از HTML رو میشه در دو مورد زیر خلاصه کرد:

1. توصیف ساختار معنایی اطلاعات
2. تولید رابط کاربری و فرم های ورود اطلاعات

البته از HTML میشه برای توصیف ساختار ظاهری اطلاعات هم استفاده کرد که امروزه این کار تقریبا منسوخ شده و این وظیفه به CSS محول شده. به عبارت دیگه CSS برای جدا کردن ساختار ظاهری از ساختار معنایی ابداع شد. و بنابراین امروزه استفاده از تگهایی نظیر font و center و همچنین استفاده ازattribute هایی نظیر bgcolor و width داخل HTML تقریبا منسوخ شده. در راستای جدا کردن ساختار ظاهری از HTML حتی استفاده از table برای طراحی layout هم به نوعی قبیح دانسته شده و به جای آن از طراحی های مبتنی بر div و CSS استفاده میشه.

فرایند تکاملHTML5

HTML 4 در سال 1997 منتشر شد. با گذشت زمان نیاز به ایجاد تغییرات برای برآوردن نیازهای جدید شدیدا احساس میشد.

روند کند توسعه استانداردهای وب که تحت نظارت w3c انجام میشد باعث شد تا گروه whatwg متشکل از علاقمندان و نمایندگانی از شرکت های فعال در این عرصه نظیر موزیلا ، اپرا و اپل در سال 2004 تشکیل شود.

حاصل کار چند ساله این گروه در اواسط سال 2007 برای تدوین استاندارد HTML5 مورد قبول W3C واقع شد.

تغییرات HTML5

تغییرات HTML5 بیشتردر رابطه با هر چه بهتر برآوردن دو هدفی است که پیشتر گفته شد.

تگ های جدیدی که برای توصیف بهتر ساختار معنایی اطلاعات افزوده شده عبارتند از:

section , article , aside, header , footer , nav , dialog , figure

تغییرات جدید برای طراحی بهتر فرم های ورود اطلاعات :

افزوده شدن انواع جدیدی از input نظیر : datetime, datetime-local, date, month, week, time, number, range, email, url

تگ های جدید output و datalist

برخی از تگ های جدید برای پویا تر شدن محتوا و رابط کاربری:

audio, video, canvas, meter, progress, event-source, …

برای مشاهده لیست کل تغییرات به اینجا مراجعه کنید.

سازگاری مرورگرها با HTML5

اکثر مرورگر ها به غیر از IE همگام با استاندارد ها پیش میروند و کم و بیش از استاندارد های جدید پشتیبانی میکنند.

هم اکنون نسخه های بتای firefox3 و opera9.5 تا حدودی از HTML5 پشتیبانی میکنند. قطعا زمانیکه HTML5 از پیش نویس خارج شده و recommendation شود این مرورگر ها هم از نسخه بتا خارج شوند، میتوان انتظار داشت تا از HTML5 و CSS3 پشتیبانی قابل قبولی داشته باشند. و با توجه به این که اکثر کاربران این مرورگرها از نسخه های آپدیت استفاده میکنند در آینده نزدیک مشکل خاصی با این مرورگرها وجود نخواهد داشت.

و اما IE که متاسفانه حدود 75 درصد از کاربران وب از آن استفاده میکنند. بعید به نظر میرسد که در آینده نزدیک (و یا حتی دور) پشتیبانی قابل قبولی از HTML5 و CSS3 داشته باشد.

IE6 در سال 2001 منتشر شد و در سال 2005 نسخه ی 7 این مرورگر در حالی منتشر شد که پیشرفت چشمگیری نسبت به نسخه قبل نداشت و حتی هنوز از CSS2 هم پشتیبانی خوبی نداشت. و اگر مایکروسافت این روند را در پیش بگیرد نمیتوان به IE8 امیدوار بود.

البته خبرها حاکی از آن است که پس از طرح شکایتی از طرف opera بر علیه مایکروسافت بالاخره مایکروسافت تصمیم به تولید IE8 مطابق با استاندارد های وب گرفته است.

با این وجود باز هم نمیتوان به IE8 امیدوار بود چون اولا هنوز نسخه بتای این مرورگر هم وارد بازار نشده ثانیا تجربه نشون داده که بعد از گذشت 3 سال از انتشار IE7 هنوز نیمی از کاربران IE از نسخه 6 استفاده میکنند.

برای مشاهده جزئیات بیشتر در رابطه با میزان سازگاری مرورگر ها با HTML5 اینجا را ببینید.

سازگاری طراحان وب با مرورگرها

از اونجایی که سازگاری یکسان همه مرورگرها با استاندارد های وب رؤیایی بیش نیست. لذا طراحان وب چاره ای ندارند جز اینکه خودشان(طرح ها یشان) را با مرورگر ها سازگار کنند. اینجاست که باید به روش های سرخ پوستی(هک) متوسل شد.

برای مثال برای پشتیبانی از canvas در IE میتوان از explorercanvas استفاده کرد که در واقع canvas شبیه سازی شده با استفاده از جاوااسکریپت و vml است.
نمونه ی دیگری از استفاده از روش های سرخ پوستی را میتوانید در اینجا ببینید.

اینجا یک سئوال فلسفی پیش میاد و اون اینکه HTML5 و CSS3 برای راحت تر و بهتر شدن طراحی بوجود آمده اند ولی با توصیفاتی که ذکرش رفت، طراحی با تکنولوژی های جدید و در عین حال سازگار بودن با تمام مرورگرها کار را دشوار تر میکند. اما چاره ای نیست چون گذر از این مراحل برای پیشرفت لازم است حتی اگر دشوار باشد و حتی اگر موانعی نظیر IE بر سر راه باشد.

آپدیت:

در رابطه با کامنتی هایی که دوستان در این مطلب و مطلب قبلی در مورد XHTML گذاشتند اون طور که من فهمیدم XHTML5 در واقع همون HTML5 با رعایت قوانین XML هست. ولی در مورد XHTML2.0 بر خلاف XHTML1 که بر اساس HTML4 توسعه یافته، XHTML 2.0 کاملا مستقل از HTML5 هست و حتی با XHTML 1.1 هم سازگاری نداره. و حتی بعضی ها نظیر apple زیاد با توسعه آن موافق نیستند.

اگر میخواهید سایت خود را در مرورگرها و سیستم عامل های مختلف امتحان کنید سایت browsershots.org این کار رو براتون انجام میده. به این صورت که آدرس سایت مورد نظر رو می گیره و screenshot از مرورگرهای مورد نظرتون رو نمایش میده. سرویس خیلی جالبیه فقط عیبش اینه که برای بعضی از مرورگرها باید حدود یک ساعت تو صف منتظر بمونید تا نوبتتون بشه.

قبلا ابزارهایی برای توسعه وب برای فایرفاکس و IE معرفی کرده بودم (Firebug و IEDevToolbar). گفتم ابزارهای توسعه وب برای opera رو هم معرفی کنم تا این مجموعه کامل بشه. والبته بهانه ای بشه برای آپدیت کردن وبلاگ.

البته این ابزار نه widget محسوب میشه و نه toolbar بلکه فقط یک فایل جاوا اسکریپت هست که روی هر صفحه ای که بخواهید اجرا میشه و یک پنجره popup باز میکنه که امکاناتی مشابه firebug رو فراهم میکنه. البته به کاملی فایرباگ نیست ولی از IEDevToolbar خیلی کاملتره.

این هم آدرسش :
http://dev.opera.com/tools

تشخیص نام و نسخه مرورگرها معمولا برای ثبت آمار و یا تولید کدهای سازگار با مرورگرهای مختلف مورد استفاده قرار میگیره. امروزه امکان تشخیص نام و نسخه مرورگرها به روشهای مختلفی وجود داره که در اکثر این روش ها از جاوااسکریپت استفاده شده.

امروز روش جالب، نامتعارف و البته غیرکاربردیی در اینترنت یافتم که این کار رو بدون استفاده از JavaScript و یا CSS و فقط با استفاده از HTML انجام میده در واقع در این روش از تفاوت های رفتاری و یا باگ های مرورگرها در برخورد با صفت src استفاده شده.

این هم لینکش:

http://wafful.org/2007/10/01/html-20-browser-detection-3

این هم لینک مثال:

http://wafful.org/~takesako/html20hacks/browser-detect3.html

یکی از قابلیت های فایرفاکس امکان تعریف چند پروفایل برای یک کاربر است.
وقتی شما فایرفاکس را نصب می‌کنید به طور پیش فرض برای هر کاربر یک پروفایل هم ایجاد میشود. فایرفاکس کلیه تنظمیات، bookmark ها، cookie ها، history ، cache و extension های شما را در پروفایل شما ذخیره می‌کند.

ممکنه این سوال برای شما پیش بیاد که داشتن چند پروفایل چه کاربردی داره. از کاربرد هایی که تا به حال برای من داشته میتونم موارد زیر رو ذکر کنم:

• امکان استفاده از پروفایل های مختلف برای مقاصد مختلف (مثلا تعریف یک پروفایل برای توسعه‌ی وب)
• امکان لاگین کردن در یک سایت با ID های مختلف (برای مثال لاگین کردن همزمان در دو اکانت Gmail)
• امکان استفاده از چند proxy به طور همزمان. (من از این امکان برای استفاده همزمان از دو کانکشن ADSL تو شرکت استفاده میکنم.)

نحوه تعریف چند پروفایل برای یک کاربر و همچنین استفاده‌ی همزمان از چند پروفایل موضوعیست که در ادامه این مبحث به اون خواهیم پرداخت.

(دنباله…)

طراحی سایتی سازگار با تمام مرورگرها مستلزم داشتن دانش کافی در رابطه با سازگاری مرورگرها با استانداردهای وب است. و در این راستا استفاده از سایت WebDevout.net به عنوان مرجع می تونه کمک بسزایی در جهت کسب اطلاعات مورد نیاز در این زمینه باشه.

این سایت سازگاری ورژن های مختلف مرورگرها رو با استاندارد های HTML و CSS و DOM و ECMAScript به تفصیل مورد بررسی قرار داده.

به عنوان مثال شما می تونید سازگاری یک attribute خاص از یک element رو با ورژن های مختلف مرورگرها از طریق اطلاعات موجود در این سایت بررسی نمایید.
اطلاعات این سایت بقدری دقیقه که به عنوان مثال در مورد یک attribute به ذکر فقط سازگار بودن یا نبودن اکتفا نکرده وعدم سازگاری در شرایط خاص را هم لحاظ کرده است.

جدول زیر آمار کلی سازگاری مرورگرهای پرطرفدار با استاندارد های وب رو نشون میده.

همونطور که در جدول فوق می بینید IE7 نسبت به IE6 هیچ پیشرفت چشمگیری نداشته و با سایر مرورگرها فاصله زیادی داره.
اما رقابت بین FireFox و Opera شدیده و باید منتظر بود و دید Opera 9.5 و FireFox3 در این رقابت چه میکنند.

بالاخره opera 9.5 نسخه آلفا منتشر شد.

همونطور که قبلا اعلام شده بود این نسخه تمام 578 تست Selector های CSS3 رو بدون حتی یک خطا پشت سر گذاشته. ضمنا نسخه 9 این مرورگر قبلا تست acid2 رو با موفقیت پشت سر گذاشته بود. این مرورگر استاندارد ترین و سریعترین مرورگر دنیاست.

در ضمن بالاخره مشکل این مرورگر با نمایش border های جداول راست به چپ (rtl) هم توی این نسخه حل شده.

امروزه طراحی و اشکال زیادی سایت ها با استفاده از فایرفاکس و ابزارهایی نظیر فایرباگ خیلی راحت شده. ولی اگر سایتتون در IE مشکل داشته باشه ممکنه ساعت ها وقت صرف یافتن و رفع مشکل بکنید.

امروز می خوام ابزاری رو معرفی کنم که گرچه در مقابل فایرباگ بسیار امکانات ناچیزی داره ولی از هیچی بهتره و اگر بخواهیم مقایسه کنیم امکاناتش در حد DOM Inspector پیشفرضی هست که همراه فایرفاکس نصب میشه. این ابزار با نام اختصاری IEDevToolbar محصول خود مایکروسافته. از اونجایی که هیچکس حاضر نیست وقت ارزشمندش رو صرف تولید ابزارهای اینچنین برای IE بکنه، مایکروسافت مجبور شده خودش این کار رو انجام بده. در هر صورت دستشون درد نکنه.

و اما این هم لینک دانلود :

Internet Explorer Developer Toolbar