lazarus در واقع یک کپی  open source از دلفی هست که از freepascal compiler استفاده میکنه. حتی مزایایی هم نسبت به دلفی داره، مثلا اینکه در اکثر پلت فرم ها اجرا میشه یعنی برنامه ای رو که با lazarus بنویسید رو میتونید بر روی سایر پلت فرم ها هم کامپایل کنید. از جمله پلات فرم هایی که پشتیبانی میشه linux و FreeBSD و Windows و Mac OS X هستند. اما به نظر من بهترین مزیتش اوپن سورس بودنش هست. یک پروژه اوپن سورس مادامی که طرفدار داشته باشه زنده و پویا می مونه ولی یک پروژه تجاری مثل kylix هرچند پر طرفدار باشه، ممکنه تحت تاثیرتصمیمات سیاسی و تجاری به سرنوشت kylix دچار بشه.

در ادامه نحوه نصبش رو توضیح دادم.

آخرین نسخه lazarus توی مخزن universe در ubuntu 8.04 هست.  و به راحتی با دستور زیر میتونید نصبش کنید:

sudo apt-get install  fpc-source lazarus fp-units-*

واگه از نسخه های قدیمی تر اوبونتو و یا سایر توزیع های دبیان استفاده میکنید اینجا رو ببینید.
واما برای سایر توزیع ها فایل های مربوطه رو از اینجا دانلود کنید.

اولش ممکنه محیط برنامه زشت به نظر برسه، این به این خاطره که GUI پیش فرضش gtk1 هست، چون هنوز gui که برای gtk2 نوشته شده stable نیست.

برای تبدیل gui به gtk2 ابتدا اگر lazarus اجراست اون رو ببندید، سپس Alt+F2 بزنید و دستور زیر رو اجرا کنید:

sudo startlazarus

حالا به  منوی tools > configure build lazarus رفته و در قسمت advanced build options از لیست LCL Interface گزینه gtk2 رو انتخاب کنید و کلید build رو بزنید.
حالا lazarus با تنظیمات جدید دوباره build میشه و سپس restart میشه و با ظاهر خوشگل gtk2 بالا میاد.

ضمنا اگر کمی گوگل کنید کامپوننت های زیادی هم براش پیدا میکنید. مثلا کامپوننت های indy10 نسخه مخصوص lazarus هم داره، برای نصبش به اینجا مراجعه کنید.