وبلاگ شخصی علی فرهادی

اینترنت در ایران واقعا مظلومه.

اینجا اینترنت به عنوان یک ابزار تفننی شناخته میشه و گاهی اوقات هم به عنوان یک معضل. و متاسفانه به نظر میرسه که هر روز این وضع داره بدتر میشه. یک دوستی می‌گفت وظیفه ماست که در این مورد اطلاع رسانی کنیم تا بلکه صدامون به گوش کسی برسه که دستش به جایی میرسه …

(دنباله…)

گوگل به مناسبت جشن تولد ده سالگیش در یک اقدام جالب امکان جستجو در قدیمی ترین ایندکس موجود یعنی گوگل سال 2001 رو فراهم کرده.

در نتایج جستجو اگر روی لینک «view old version on the Internet archive» کلیک کنید می تونید با استفاده از سایت archive.org نسخه مربوط به سال 2001 رو ببینید.

با مقایسه نتایج جستجو های اون موقع با الان میشه به سیر سریع تحولات وب پی برد. مثلا کلمه blog فقط 76400 نتیجه رو بر میگردونه در حالی که الان حدود 3.5 میلیارد نتیجه رو بر میگردونه. کلمه ubuntu نتایج بی ربط بر میگردونه و کلمات youtube و BitTorrent هم اصلا هیچ نتیجه ای رو بر نمیگردونند.

خیلی وقت بود که چیزی ننوشته بودم. تغییر سرور سایت بهانه ای شد برای نوشتن.

اگر مطلع باشید مدتی است که شرکت ما یک  دیتاسنتر ایرانی راه اندازی کرده. تحریم cpanel سبب خیر شد و سایت من از سرور امریکا به یکی از سرورهای ایرانی خودمون منتقل شد. گرچه این سرور پهنای باندش یک دهم پهنای باند سرور قبلی هم نیست ولی به شکل محسوسی سرعت سایت بهتر شده، علی الخصوص در مورد قسمت های اجکسی.

با یک traceroute و ping گرفتن و مقایسه با سرور قبلی همه چیز روشن شد. نتیجه traceroute به سرور ایرانی فقط 5 تاhop بود در حالی که این تعداد برای سرور قبلی 22 تا بود و این یعنی کاهش تعداد روترهای بین من و سرور از 22 تا به 5 تا که باعث شده زمان ping از حدود 700 میلی ثانیه به 100 میلی ثانیه برسه.

اینجاست که میشه به اهمیت اون جمله معروف پی برد که میگه :
“these days, bandwidth is cheap, latency expensive”

اکثر کشورهای خارجی به لحاظ پهنای باند مشکلی ندارند و مشکل اصلی اونها latency (تاخیر) هست . حالا ما که مشکل پهنای باند داریم و نمیتونیم بیشتر از 128Kb برای مصرف خانگی داشته باشیم لااقل میتونیم با انتقال سایت‌ها به سرورهای ایرانی زمان تاخیر(latency)  رو کم کنیم. اینکار چند تا فایده اخلاقی هم داره. یک اینکه وابستگی مون به خارج کم میشه. دو اینکه امکان تحریم سرورها دیگه وجود نداره. و سوم اینکه از خروج ارز جلوگیری میشه.

حتما تا به حال کلمه «وب 2» زیاد به گوشتون خورده. همین وبی که الان توش زندگی میکنیم. قبل از اومدن وب 2، وب یا وب 1 به تدریج فرایند رشد و تکامل خودش رو طی کرد تا اینکه تغییر و تحولات به حدی رسید که دیگه وب نسبت به روزهای اول، کاربرد و معنایی متفاوت پیدا کرده بود کم کم واژه وب 2 با تعاریف مختلفی ظهور پیدا کرد. طبیعی بود، چون وب چیزی نبود که یکدفعه از ورژن یک به دو ارتقا پیدا کرده باشه، تا بشه تعریف دقیقی ازش ارائه کرد بلکه مجموعه ای از تغییرات تدریجی موجب پیدایش وب2 شده بود. با گذشت زمان و گسترش و تثبیت وب 2، واژه وب 2 نیز از لحاظ مفهوم به یک ثبات نسبی دست پیدا کرد.

این روزها همانند اوایل پیدایش وب2 تعاریف مختلفی از وب3 ارائه میشه. البته با توجه به تغییرات وب تا به امروز و برنامه های آتی شرکتهای تاثیر گذار در وب، میشه تعریفی در حد امکان نزدیک به واقعیت از آینده وب یعنی وب3 ارائه کرد.

سیر تکاملی وب رو میشه از دیدگاه های مختلف مورد بررسی قرار داد.

دیدگاه اول: تولید محتوا

وب 1: متشکل از سایتهایی است که محتوای آن توسط افرادی خاص و یا از منابعی خاص ارائه میشود. و کاربران وب فقط مصرف کننده هستند.
وب 2: متشکل از سایتهایی است که محتوای آن توسط کاربران آن تولید میشود. و هر کاربر میتواند هم مصرف کننده و هم تولید کننده محتوا باشد. (وبلاگها، ویکی ها، اجتماعات اینترنتی و …)
وب 3: کاربران علاوه بر محتوا میتوانند سایتها را هم بنا به نیاز خود تغییر دهند و خصوصی سازی(customize) کنند. (Facebook, iGoogle و …)

دیدگاه دوم: ماهیت محتوا

وب 1: سایتها حاوی اطلاعاتی هستند که فقط توسط انسان قابل خواندن است.
وب 2: سایتها حاوی اطلاعاتی هستند که محتوا از ظاهر جدا شده و ساختار محتوا نیز مشخص شده است. (ساختار محتوا با div و چیدمان با css)
وب 3: ماهیت محتوا از «اطلاعات» قابل خواندن توسط انسان به «دیتا» در قالب xml تغییر می یابد و امکان استفاده سایر application ها از داده ها و نمایش با استفاده از xslt فراهم میشود. به عبارت دیگر وب3 یک پایگاه داده عظیم خواهد بود. به همین دلیل آنرا «Data Web» نیز می نامند. (rss , opml و …)

دیدگاه سوم: از لحاظ ارتباطی

وب 1: متشکل از سایتهایی است با ماهیت نسبتا مستقل نسبت به یکدیگر.
وب 2: متشکل از سایتهایی که به وسیله شبکه های اشتراکی به صورت یکپارچه به یکدیگر پیوند خورده اند. (del.icio.us ، digg ، technorati و … )
وب 3: متشکل از سایتهایی که از طریق داده های xml و webservice ها با سایتهای دیگر در ارتباط هستند و محتوا و کارایی سایر سایت ها را در خود جای داده اند . (facebook و google reader و …)

دیدگاه چهارم: رابط کاربری

وب 1: تعامل کاربر با سایت بسیار محدود است. تمام پردازش ها سمت سرور انجام میگیرد. فقط اطلاعات به مرورگر ارسال میشود.
وب 2: به کمک جاوااسکریپت و dhtml و ajax بخشی از پردازش اطلاعات در سمت کاربر صورت میگرید، مرورگر با کاربر تعامل دارد و به event های کاربر پاسخ میدهد. در واقع سایت های وب تبدیل به application های تحت وب میشوند.
وب 3: برای استفاده از وب دیگر نیازی به مرورگر نیست. وب فقط شامل داده ها و webservice هاست و در واقع application ها فقط thin client هایی هستند بر روی کامپیوتر کاربران که با وب در تعامل هستند. از آنها میتوان حتی در حالت آفلاین نیز استفاده کرد. (Adobe AIR، Google Gears)

دیدگاه پنجم: تکنولوژیهای غالب

وب 1:HTML
وب 2:HTML و CSS و جاوااسکریپت و Ajax و DHTML و JSON
وب 3: XML و WSDL و SOAP و XSLT و XQuery و …

پ.ن: موارد فوق برداشت من از مفاهیم وب1، 2 و 3 است. چنانچه مواردی هست که فکر میکنید نیاز به اصلاح داره و یا دیدگاه جدیدی برای اضافه کردن به لیست سراغ داشتید بگید تا ویرایشش کنم.

پ.ن: آخرین ویرایش در تاریخ 16 مهر 1386 ساعت 10:30